Cách chia đường điện trong nhà phố để dễ sửa chữa
Chia đường điện đúng ngay từ đầu giúp nhà phố dễ sửa chữa, hỏng một chỗ không mất điện cả nhà và an toàn hơn khi sử dụng lâu dài.
Mục lục
Vì sao phải chia đường điện?
Tôi từng đến một căn nhà phố 4 tầng ở Hà Đông mà cả nhà chỉ chạy trên hai đường điện. Một hôm bình nóng lạnh rò điện, aptomat nhảy — và cả ba tầng tối om. Chủ nhà phải rút bình nóng lạnh ra mới có điện dùng lại, rồi sống như vậy suốt ba tháng vì “gọi thợ chưa được”.
Vấn đề không nằm ở bình nóng lạnh. Vấn đề nằm ở chỗ hệ thống điện của căn nhà đó không được chia đường ngay từ đầu.
Chia đường điện là tách hệ thống điện của ngôi nhà thành nhiều lộ độc lập, mỗi lộ có aptomat riêng. Khi một lộ gặp sự cố, chỉ lộ đó mất điện — phần còn lại của ngôi nhà vẫn sinh hoạt bình thường, và người thợ cũng khoanh vùng lỗi nhanh hơn rất nhiều.
Nguyên tắc chia đường điện cho nhà phố
1. Chia theo tầng
Mỗi tầng nên có ít nhất một lộ riêng cho chiếu sáng và một lộ riêng cho ổ cắm. Tầng nào có sự cố thì cô lập tầng đó, không ảnh hưởng các tầng còn lại.
2. Tách riêng thiết bị công suất lớn
Những thiết bị sau nên có lộ và aptomat riêng:
- Điều hòa (mỗi máy một lộ)
- Bình nóng lạnh (bắt buộc có chống giật)
- Bếp từ, bếp điện
- Máy giặt, máy sấy
Đây là các thiết bị vừa ăn dòng lớn vừa có nguy cơ rò điện cao. Tách riêng để aptomat bảo vệ đúng tải, và khi cần bảo trì chỉ cắt đúng thiết bị đó.
3. Tách chiếu sáng khỏi ổ cắm
Nhiều nhà gộp chung đèn và ổ cắm một lộ. Hậu quả: cắm nhầm thiết bị lỗi vào ổ, aptomat nhảy — và cả nhà tối om đúng lúc cần ánh sáng để xử lý. Đèn đi lộ riêng thì sự cố ổ cắm không bao giờ làm mất ánh sáng.
Kinh nghiệm của tôi: một nhà phố 4–5 tầng thông thường cần khoảng 10–16 lộ. Nghe có vẻ nhiều, nhưng chênh lệch chi phí chỉ là vài aptomat và vài chục mét dây — rất nhỏ so với tiền sửa chữa và sự bất tiện sau này.
Tủ điện: bộ mặt của hệ thống
Tủ điện tổng nên đặt ở vị trí dễ tiếp cận (thường ở tầng 1, gần cửa), và mỗi aptomat phải được dán nhãn rõ ràng: “Đèn T2”, “Ổ cắm T3”, “Điều hòa phòng ngủ lớn”…
Tôi đã gặp quá nhiều tủ điện không nhãn. Mỗi lần sự cố, chủ nhà phải bật tắt thử từng cái — vừa mất thời gian, vừa nguy hiểm.
Sai lầm thường gặp
- Chỉ làm 2–4 lộ cho cả nhà để “tiết kiệm” — tiết kiệm được vài trăm nghìn, đổi lại nhiều năm bất tiện.
- Không chừa lộ dự phòng — sau này lắp thêm điều hòa, máy lọc nước nóng phải câu móc lung tung.
- Chia lộ nhưng dây và aptomat không đồng bộ — dây nhỏ mà aptomat to thì dây cháy trước khi aptomat kịp nhảy. Xem thêm bài tiết diện dây điện là gì.
Hành động
Nếu nhà anh/chị đang ở giai đoạn đi dây: hãy yêu cầu nhà thầu đưa sơ đồ chia lộ trước khi thi công, và đối chiếu với các nguyên tắc ở trên.
Nếu nhà đã hoàn thiện: mở tủ điện ra đếm số aptomat. Nếu cả nhà chỉ có 2–3 cái, hãy cân nhắc cải tạo lại tủ điện — việc này thường làm được mà không cần đục tường.
Anh/chị đang làm nhà và muốn tránh những lỗi trong bài này?
